درس اخلاق حجه الاسلام والمسلمین صدر مورخ: 1399/04/25

 


 

 

چکیده مطالب

درس اخلاق استاد معظم حجت الاسلام و المسلمین سید علیرضا صدر حسینی دام عزه

مکان: موسسه عالی فقه وعلوم اسلامی

زمان: چهارشنبه 99/04/25

به گزارش روابط عمومی، درس اخلاق موسسه عالی فقه و علوم اسلامی این هفته، با سخنرانی حجت‌الاسلام‌ و المسلمین صدر حسینی، برگزار شد.
در این جلسه که با حضور مسئولین، اساتید و طلاب موسسه برگزار گردید حجت الاسلام و المسلمین صدر با اشاره به بیان قرآن کریم در رابطه با هدف آفرینش و زندگی انسان گفتند: خدای متعال در ابتدای سوره ابراهیم علیه السلام می فرماید: کتاب انزلناه الیک لتخرج الناس من الظلمات الی النور باذن ربهم الی صراط العزیز الحمید. در این آیه هدف آفرینش انسان و زندگی و تلاشهای انبیاء علیهم السلام را در یک جمله کوتاه ذکر فرموده که لتخرج الناس من الظلمات الی النور. یعنی انسان از ظلمتی که تمام وجود او و اطراف او را احاطه کرده است به سوی نورانیت راه پیدا کند. می توان گفت اگر انسان بتواند بفهمد که هدف زندگی اش این است و خود را محاط در ظلمتها ببیند و تلاشش را صرف این بکند که از این ظلمتها رهایی یابد، مسیر زندگی اش را پیدا کرده است.
حجت الاسلام و المسلمین صدر با طرح این پرسش که مسیر رسیدن به آن سرچشمه نور چیست؟ افزودند: مسیر این نور همان راهی است که انبیاء و اولیاء علیهم السلام به ما نشان داده اند. آن غایت و هدف نیز عبارت از قرب الهی است. موانع این راه نیز حصار طبیعت و دلبستگی ها و وابستگی های مادی ای است که انسان دچار آن است. در این میان بزرگترین و قوی ترن مانع نیز همان نفس انسانی است. بنابر این، نفس مانع قریب و نزدیک به انسان است و شیطان نیز مانع بعید و دورتر که به کمک نفس می آید و انسان را از رسیدن به آن منبع نور باز می دارد.
استاد اخلاق حوزه علمیه با تاکید بر اینکه بدون شک طی کردن مسیر تعالی و حرکت به سوی قرب الهی با موانعی همراه است اظهار داشتند: حال برای رهایی از این موانع و قرار گرفتن در این مسیر نورانیت تا رسیدن به آن منبع نور چه باید کرد؟ پاسخ این است که باید مجاهده و مبارزه با نفس داشت. چنانکه امیرالمومنین علیه السلام فرمود: و لکن اعینونی بورع و اجتهاد و عفة و سداد. اگر انسان یک تلاش سخت و مجدانه نداشته باشد نمی تواند از این حصار رهایی بیابد و اگر این تلاش سخت و مجدانه باشد انسان حتما به هدف می رسد. حال این تلاش در چه زمینه ای باید باشد؟ اولا باید گفت در زمینه عبادت. می توان گفت عباداتی که خدای متعال بر ما واجب فرموده است حد اقل نیازی است که روح انسان به عبادت دارد. لذا اگر کسی بخواهد در این مسیر جدی باشد نباید به آن حداقل ها اکتفا نماید. مثلا شما اگر نماز را در آخر وقت هم بخوانید قضا نیست و به واجب خود عمل کرده اید اما این نماز آخر وقت شما را در مسیر نورانیت آنطور که باید پیش نخواهد برد و به مقصد نخواهد رساند. بنابر این انسان در مسیر عبادات نباید حداقلی باشد بلکه روز به روز باید عبادات خود را بیشتر و با کیفیت تر کند. بعنوان مثال در باره نوافل فرموده اند از شروط ایمان این است که مومن به نوافل ملتزم باشد و همینطور درباره نماز شب که تاکیدات فراوان داریم. همچنین در باب روزه که غیر از روزه ماه مبارک رمضان که میزان واجب و حداقل روزه است اهل بیت علیهم السلام به سه روز روزه ¬ی هر ماه سفارش و تاکید فرموده اند.
ایشان ترک محرمات را رکنی مهم در پیمودن راه خدا دانستند و افزودند: در مسئله ترک محرمات نیز همینطور است. بسیاری از محرمات هستند که همه میشناسند و خیلیها سعی می کنند رعایت کنند. اما محرماتی هم هستند که تا انسان دقت نکند متوجه آن نمی شود. گناه هایی که شاید در ظاهر به دلیل کوچکی ظاهری به چشم نمی آیند و غفلت و عدم توجه به همین ریزه کاریها انسان را از پیشرفت در آن مسیر نور باز می دارد. از مقام معظم رهبری نقل است که آن اوایل خدمت آیت الله بهجت رفته بودند میفرمودند ایشان توصیه به انجام واجبات و ترک محرمات داشتند و من با خودم می گفتم که خب ترک محرمات را طبیعتا ما ملتزم هستیم. اما بعدها که به این مسئله با دقت بیشتر و دقیقتر نگاه کردم دیدم بله فرمایش آیت الله بهجت ره درست است چرا که در زندگی گناهانی هستند که به دلیل ظاهر کوچک و کم اهمیتشان، انسان در بسیاری از مواقع بدون دقت و ریزبینی متوجه آنها نمی شود. بنابر این طبق این بیان ترک گناه ممکن نیست مگر اینکه انسان دائما مراقب خود باشد که هیچ گناهی چه کوچک چه بزرگ از او سر نزد. لذا آیت الله بهجت ره می فرمودند ترک گناه بدون مراقبه دائمی ممکن نیست.
مدیر موسسه عالی فقه و علوم اسلامی سپس به بیان خاطره ای از آیت الله حق شناس پرداخته و عنوان کرد: آیت الله حق شناس درباره جوانی نقل می کردند که در مقامات عالی معنوی هم بود، میفرمودند آمد از من حلالیت طلبید که یک روزی شما از جلوی من در مدرسه رد می شدید و من نشسته بودم و دیر بلند شدم و شاید این دیر بلند شدن من باعث شده باشد من حق استادی شما را ضایع کرده باشم. بعد آیت الله حق شناس از همان جوان نقل می کردند که در جایی که یک بحث غیبتی پیش آمده بوده است ایشان یعنی آن جوان اشاره کرده بود به گوشه ای و گفته بود که مراقب باشید شیطان اینجا ایستاده است و دارد ما را وسوسه می کند که غیبت کنیم.
حجت الاسلام و المسلمین صدر با ذکر این نکته که لباس روحانیت لباس سربازی امام عصر علیه السلام است گفتند: نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که هر شخصی در هر لباسی هست به جز مراقبه ای که عمومی است و وظایفی که هر مسلمانی دارد، مراقبه و وظایف ویژه ای نیز متناسب با آن شغل و حیطه کاری خود بر دوش اوست. درباره خودمان باید بگوییم ما امروز در یک خط دفاعی هستیم که از همه اطراف مورد هجوم است و ما لباس سربازی حضرت ولی عصر علیه السلام و دفاع از دین خدا به تن کرده ایم تا از این خط حفاظت کنیم. اگر خدای نکرده این خط آسیب ببیند به این معنی است که ما آن وظایفی که بر عهده مان است را بطور صحیح انجام نداده ایم. این هم یک مراقبه دیگری است که ویژه ما است که لباس سربازی امام زمان علیه السلام را بر تن داریم. و اگر بخواهیم جزو افرادی باشیم که در آن مسیر نور حرکت می کنیم تا به آن منبع و سرچشمه نور برسیم این مراقبه را نیز باید بصورت جدی مدنظر داشته باشیم.
ایشان با بیان این مسئله که نزدیک به دو ماه است پس از ایام کرونا برنامه های موسسه به صورت حضوری در آمده است اظهار داشتند: از توفیقات این موسسه این بود که پس از ماه مبارک رمضان در حدود دو ماه است که برنامه های آموزشی، پژوهشی و اخلاقی موسسه با لطف الهی از حالت مجازی به حضوری درآمده است. البته نمیدانیم در آینده شرایط چگونه باشد و طبیعتا متناسب با شرایط برای ادامه برنامه ها باید تصمیم گیری شود و اگر شیوع بیماری افزایش پیدا کند شاید مجبور باشیم مجددا به همان سبک تدریس مجازی برگردیم یا حداقل در ترکیبی از فضای مجازی و حقیقی برنامه را دنبال کنیم.
مدیر موسسه عالی فقه و علوم اسلامی در پایان با تاکید بر اهمیت رسیدگی به خانواده ها افزودند: اگر برنامه ها دوباره به حالت مجازی برگردد اگرچه درس خواندن در خانه و رسیدگی همزمان به خانواده مشکل است اما تاکید ما بر این است که طلاب عزیز این مسئله را با توجه به شرایط، بیش از پیش مد نظر داشته باشند و رسیدگی به خانواده را در اولیت قرار دهند. از راحتی خود بگذرند تا در شرایط خاص کرونا و لزوم ماندن خانواده ها در خانه، آرامش و شادابی خانه و خانواده حتی الامکان آسیب نبیند.
در پایان جلسه به مناسبت 23 ذی القعده روز زیارتی امام رضا (ع) و شهادت ایشان (به روایتی) ذکر مصیبتی توسط یکی از طلاب موسسه انجام شد.