مصاحبه با مدیر محترم مدرسه عالی فقه و علوم اسلامی، حجت الاسلام و المسلمین همتیان



موضوع: دوره تابستانی 1398 مدرسه تمهیدی

در مسیر ِ به حداقل رساندن تعطیلات

- بسم الله الرحمن الرحیم. با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید در ابتدا اگر صلاح میدانید مختصری از سابقه دوره تابستانی و ضرورت این برنامه در موسسه برایمان بفرمایید؟

: حجت الاسلام و المسلمین همتیان: بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا ابی القاسم محمد و علی آله الطیبین الطاهرین. یکی از سیاستهای موسسه این بوده است که حتی الامکان از تعطیلات کم بکند. یعنی با توجه به برنامه ای که تهیه شده است و برنامه فشرده ای هم هست و طبق این برنامه طلبه در یک زمان مشخص شده ای باید به یک نقطه خاص علمی برسد لذا تعطیلات را باید به حداقل برسانیم. برای این که تعطیلات را به حداقل برسانیم یکی از کارها این بود که از فرصت تابستان استفاده کنیم. لذا از همان جلسات اولیه ی قبل از جذب طلبه در موسسه همیشه این به عنوان یک سیاست عنوان می شود که تعطیلی ها باید به حداقل برسد و یکی از راه هایش این است که از تعطیلات تابستان که دروس عمومی حوزه تعطیل است استفاده شود. بر این اساس امسال سومین سالی است که دوره تابستانی برگزار شده است. در واقع امسال چهارمین سالی است که ما طلبه پذیرش می کنیم و سومین سالی است که دوره تابستانی برگزار شده است.

 تلاش در جهت کاستن از فشار درسی طلاب

: در این تابستان ها قاعدتا اولین مطلوب این بود که ما در جایی که هوا مقداری مناسب تر باشد دوره را برگزار کنیم اما با توجه به تنوع درسها و اساتیدی که نیاز داشتیم، اینکه این مقدار امکانات را بخواهیم در آن شهر فراهم بکنیم و اساتید را بخوهیم از قم منتقل بکنیم مشکل بود، لذا ناچارا مجبور شدیم دوره را در قم برگزار بکنیم که دستمان نسبت به انتخاب و استفاده از اساتید بازتر باشد. البته طلبه ها هم شاید به نوعی اینجا چون در منزل خودشان هستند آرامش بیشتری داشتند. و به هر حال جمع بندی این شد که در قم برگزار شود. البته تصمیممان بر این بود که بیشتر برنامه های آموزشی در صبح باشد که قاعدتا در عصرها که هوا گرمتر می شود عزیزان برای رفت و آمد به مشکل بر نخورند. ساعت کاری و فعالیت علمی را هم در تابستان کاهش دادیم که در سال 10 ساعت بود و در تابستان به هشت ساعت تقلیل داده شد. به علاوه پنجشنبه ها را هم جهت رعایت حال طلاب تعطیل کردیم و سعی شد که اردوهای یک روزه ای در تابستان داشته باشیم و در انتهای دوره هم یک اردوی مشهد داشتیم، یعنی میخواهم عرض کنم که سعی شد در مجموع برنامه ها طوری باشد که تا حد امکان از فشار درسی طلاب کاسته شود.

آغاز و پایان دوره

- لطفا در مورد زمانبندی دوره و همینطور مسئله جذب طلاب جدید هم توضیحی می­فرمایید؟

حجت الاسلام و المسلمین همتیان: ما در مدرسه تمهیدی از 9 تیر شروع کردیم علتش هم این بود که تا چهارم تیرماه امتحانات مرکز مدیریت بود و طلاب درگیر امتحانات بودند و تا 25 مرداد هم برنامه های تابستانی ادامه پیدا کرد. که البته دو سه روز آخر امتحانات دوره بود و بعدش هم امتحانات مرکز مدیریت. در واقع در مجموع 33 روز درسی در تابستان داشتیم. نسبت به مسئله پذیرش، امسال بیست و یک نفر از ابتدای دوره تابستانی وارد مرحله اختبار شدند که در ادامه دو نفر از عزیزان بودند که به دلایلی نتوانستیم در خدمتشان باشیم و در نهایت در پایان دوره بعد از برگزاری امتحان کتبی از همه ­ی دروس و جمع بندی اظهار نظر اساتید و انضباط آموزشی عزیزان در طول تابستان و میزان فعالیت علمی­شان، نوزده نفر توانستند با موفقیت دوره اختبار را پشت سر بگذارند.

ارزیابی طلاب جدید، هدف عمده ی دوره تابستانی

- اگر صلاح می دانید بپردازیم به برنامه محتوایی و کلاسهای تابستانی که در این دوره داشتید؟

حجت الاسلام و المسلمین همتیان: بله اینکه چه درسهایی در تابستان گذاشته شد باید بگویم طلاب مدرسه تمهیدی چند گروه بودند. گروهی که در تابستان امسال پذیرش شدند و تازه وارد موسسه شده اند اینها در تابستان دوره ی اختبار را می گذراندند لذا کلاسهای این گروه گرچه محدوده ی مورد نظر را جلو می رفتند و میخواندند اما رویکردشان این بود که برنامه طوری باشد که اساتید بتوانند شناخت مورد نیاز را نسبت به آنها پیدا کنند. نکته دیگر اینکه از آنجایی طلاب ورودی ما پایه هشت را تمام کرده اند و اینجا از پایه نهم شروع می کنند علی القاعده باید رسائل را تمام کرده باشند اما چون قسمت انتهایی رسائل یعنی بحث تعادل و تراجیح را معمولا اساتید نمی رسند تمام کنند برای اینکه آن بحث تکمیل شود برای جدید الورودها در تابستان دوره تکمیلی اصول گذاشتیم. استاد این درس هم حاج آقای حسینی نسب از اساتید معروف سطح بودند که از اینشان تقاضا کردیم این بحث را بصورت فشرده در چند جلسه داشته باشند و البته نه به این نحو که تمام متن را بخوانند بلکه آن قسمتهایی که مهمتر است را بخوانند و قسمتهایی هم که از درجه اهمیت کمتری برخوردار است را فقط توضیح بدهند و عبور کنند. و اما در مورد درس فقه هم از ابتدای همان محدوده ای که حوزه برای سال نهم پیش بینی کرده است شروع کردند. بنابر این دروس اصلی عزیزان ما همین فقه و اصول بود و البته در کنار این دو درس، کلاسها و کارگاه­های مهارتی نیز داشتند.

طلاب عزیز پایه ده­ مان نیز به ادامه ی همان دروسی که در طول سال داشتند پرداختند یعنی کفایه و مکاسب و نهایه.

برنامه درسی دیگری که عزیزان طلبه در کنار دروس فقه و اصولشان داشتند، کلاس  مشاوره و راهنمایی فقه و اصول بود که مربوط به همان محدوده ی مورد بحث در کلاسهایشان بود و هفته ای یک یا دو جلسه برگزار می شد.

تعیین استاد راهنما در هر پایه

: همانطور که می دانید ما در مدرسه تمهیدی دو پایه داریم و هر پایه یک استاد راهنما دارد. یکی دیگر از برنامه های دوره تابستان این بود که اساتید راهنما برای هر کدام از عزیزان پرونده آموزشی تشکیل دادند و همچنین با تک تک عزیزانمان بصورت جداگانه گفتگو کردند و گام اول آشنایی و ارتباط این اساتید و طلاب در تابستان برداشته شد تا ان شاالله هدایت تحصیلی مورد انتظار را بتوانند در طول سال نسبت به عزیزان طلبه­مان داشته باشند. 

ارائه چهار تحقیق در طول سال، حاصل تلاش پژوهشی هر طلبه

- آیا در زمینه پژوهش هم در دوره تابستان برنامه ای داشتید؟

حجت الاسلام و المسلمین همتیان: بله از جمله برنامه هایی که در دوره تابستان به آن پرداخته شد مسئله پژوهش بود. آن عزیزانی که جدید الورود بودند، کارگاه­های آموزش تایپ ده انگشتی و نرم افزار word و نیز کلاس روش تحقیق مقدماتی را در زمینه­ی پژوهش گذراندند. طلاب سابق نیز دوره روش تحقیق پیشرفته را گذراندند. و البته با توجه به اینکه طلاب عزیز در طول سال چهار تحقیق را باید به بخش پژوهش ارائه دهند لذا فرصت تابستان زمان مناسبی است تا پیش از ورود به سال تحصیلی مهارتهای لازم در زمینه­ تحقیق و پژوهش را کسب و یا تکمیل کنند. بنابر این می توان گفت یکی از بخشهای مهم برنامه تابستانی کارگاه­ها و کلاسهای پژوهشی است.

بهره مندی طلاب در طول سال از درس تفسیر آیت الله اسلامیان

: و البته با توجه به اینکه در دوره تمهیدی در طول دو سال طلاب باید کل کتاب کفایه و یک بخش قابل توجهی از کتاب مکاسب را بخوانند، لذا غیر از کارگاه­ها و آموزش مهارتهای پژوهشی که برای طلاب ضرورت دارد، عمده فعالیت علمی طلاب در این دوره به مباحث فقهی و اصولی اختصاص دارد و اینکه دروس فوق برنامه و جنبی داشته باشیم خیلی مقدور نیست. گرچه مثلا درس تفسیر و آشنایی با متون تفسیری را داریم که در خدمت آیت الله اسلامیان هستیم و در طول سال برگزار می شود. برنامه درس اخلاق نیز به لطف خدا طبق روالی که در طول سال داشتیم بصورت هفتگی برگزار می شد.

- بسیار ممنون از وقتی که در اختیار ما گذاشتید.

حجت الاسلام و المسلمین همتیان: خواهش می کنم. من هم از شما تشکر می کنم