رویداد های پژوهش


آیین بزرگداشت هفته پژوهش با حضور اساتید معظم حاج آقای میرمعزی و حاج آقای علیدوست


 

 

چکیده مطالب

به گزارش روابط عمومی آیین بزرگداشت هفته پژوهش با حضور مسئولین، طلاب و کارکنان موسسه عالی فقه و علوم اسلامی، پنج شنبه 98/09/28 برگزار شد.

در ابتدای این نشست آیت الله علیدوست به بیان اهمیت مسئله پژوهش و جایگاه آن از نگاه دین اسلام پرداخت و اظهار داشت: مرکز یک مرکزی است که برای پژوهش در عرصه فقه های تخصصی تشکیل شده است. هفته هم هفته­ ی پژوهش است و از اینها که بگذریم مسئله­ ی پژوهش های نوآورانه امروز یک مسئله ­ی جهانی است. در باب اهمیت و ضرورت امر پژوهش کافی است ما به یک آیه از قرآن مجید و یک حدیث توجه کنیم. آن آیه این است که "نون و القلم و ما یسطرون". قسم به نون و آنچه می نویسند. درباب احادیث هم این روایت « مَن طَلَبَ بابا مِنَ العِلمِ لِيُحيِيَ بِهِ الإسلامَ كانَ بَينَهُ و بَينَ الأنبياءِ دَرَجَةٌ فِي الجَنَّةِ ». پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: هر كس در جستجوى بابى از علم برآيد تا به وسيله آن اسلام را زنده بدارد، در بهشت، ميان او و پيامبران، تنها يك درجه فاصله است.

ایشان سپس با بر شمردن الزامات پژوهش های نوآورانه در عرصه فقه های تخصصی، به توضیح این الزامات پرداخته و افزود:

اولین عنصر لازم در پژوهش این است که هر پژوهش نو آورانه ای مبتنی بر تراث گذشتگان باشد. ممکن است کسی پژوهش نو آورانه داشته باشد اما هنجارشکنانه و بدون تضلع بر تراث گذشتگان که این غلط است. اطلاع وسیع از تراث گذشتگان و دوم استفاده صحیح از آن.

ایشان عنصر دوم از الزامات پژوهش های نوآورانه را بسط مسائل دانش های پیرا موضوع دانست و اظهار داشت:  وقتی شما راجع به فقه های جدید مانند فقه اقتصاد، سیاست، هنر و امثال آن کار می کنید در اطراف این موضوع گاهی مسائلی هست که باید پیش از ورود در آن بحث فقهی خاص مورد بحث و بررسی قرار گرفته و به نتیجه برسد. به عنوان مثال مسئله گستره شریعت از جمله این مسائل است. وقتی در برخی مجامع علمی نگاهی وجود دارد که اساسا گستره شریعت را محدود می داند و مسئله اقتصاد را در حیطه مسائل شریعت نمی داند، شما به عنوان پژوهشگر دین در موضوع اقتصاد ابتدا باید این را اثبات کنید که اسلام پیرامون اقتصاد نظریه و نظام قابل ارائه دارد و لذا باید حوزه و عالم دین در این موضوع ورود کند.

آیت الله علیدوست الزام دیگر در پژوهش های نوآورانه را موضوع شناسی و مصداق شناسی متفاوت از هنجارهای کنونی دانست و افزود: روش مرسوم در حوزه ها این است که یک پژوهش گر برای یافتن موضوع و مصداق به مراجع مختلفی از جمله کتاب لغت و یا مقاله و کتب موجود در آن زمینه مراجعه می کند. اما به نظر می رسد حتی با وجود این مراجعه خیلی از مواقع موضوع و مصداق آنطور که باید شناخته نمی شود و در نتیجه گره موجود در آن زمینه به درستی مورد بررسی قرار نگرفته و حل نمی شود. بنابر این پیشنهاد ما این است که در هر موضوعی در کنار هر باحث حوزوی یک متخصص آن رشته مربوطه قرار بگیرد تا سوال و ابهام موجود در آن زمینه با پژوهش آن باحث حوزوی منطبق بر هم باشند و در نتیجه بتوانند گرهی از مشکلات فقهی و علمی نظام اسلامی باز کنند.

در ادامه ی این نشست نویسندگان سه پژوهش برتر موسسه آقایان منصور شریفی از مدرسه فقه های تخصصی، ابوذر تهوری از مدرسه خارج عمومی و حجت فرتوت از مدرسه تمهیدی به ارائه پژوهش های خود پرداختند.

سخنران دیگر این مراسم حجت الاسلام و المسلمین میرمعزی معاون پژوهش حوزه های علمیه ضمن تبریک هفته­ ی پژوهش و تقدیر از برگزار کنندگان مراسم با بیان اهمیت و جایگاه پژوهش در دین اسلام عنوان داشت: از پیامبراکرم روایت شده است که حضرت فرمودند طَلَبُ اَلْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ أَلاَ وَ إِنَّ اَللَّهَ يُحِبُّ بُغَاةَ اَلْعِلْمِ. و این روایت دقیقا به معنای پژوهش است چرا که حضرت نفرمودند تعلم العلم بلکه از عبارت طلب استفاده کردند که بیانگر جستجو و یافتن علم است. در انتهای روایت نیز فرمود ان الله یحب بغاة العلم یعنی کسانی که زیاد در طلب علم هستند و خداوند پژوهشگران را دوست دارد. همچنین در روایت دیگری از امیرالمومنین علیه السلام است که فرمود «العلم سلطان من وجده صال» که آنجا نیز حضرت از عبارت وجد استفاده کرده اند که به معنی یافتن است و نه صرف تعلم.

ایشان در بخش دیگری از بیاناتشان به تاکید فراوان رهبری بر مسئله علم و پژوهش اشاره کرده و افزودند: رهبرمعظم انقلاب این روایت را در هشت سخنرانی مطرح کرده و آن را تبیین نموده و توضیح داده اند که «العلم سلطان من وجده صال به و من لم يجده صيل عليه». علم و دانش، سلطنت و قدرت است، هر كه آن را بيابد دست برتر و قوی تر را خواهد داشت. همچنان که در بیانیه گام دوم نیز اولین مطالبه رهبری علم و پژوهش است و در همانجا ایشان می فرمایند که روی دیگر دانایی توانایی است و علت اینکه غرب توانست الگوهای رفتاری خود را بر جهان تحمیل کند و دیگران ناچار شدند این الگوها را درکشورهای خود اجرا کنند، پیشرفت غرب در زمینه های علمی بود و اینکه در قله های علم قرار داشتند.

در پایان این جلسه ضمن معرفی مقالات و آثار پژوهشی برتر طلاب موسسه، از صاحبان این آثار تقدیر به عمل آمد.