بررسی ماهیت وضع از دیدگاه سید خوئی و شهید صدر(رحمهماالله)

advanced divider

چکیده

به طور کلی در مورد حقیقت وضع- با در نظر نگرفتن نظریه ذاتیت دلالت الفاظ بر معانی- چهار نظریه مطرح است: 1.نظریه جعل 2.نظریه اعتبار 3.نظریه تعهد 4.نظریه قرن اکید.

ما در این نوشتار به بررسی نظریه تعهد و قرن اکید پرداخته ایم. براساس نظریه تعهد که توسط سید خویی شرح و بسط داده شده، وضع عبارت است از تعهد و التزام نفسانی واضع به نحوی که هرگاه بخواهد معنایی را بفهماند، از لفظ خاصی استفاده نماید.

اما شهید صدر بعد از ﺗﺤﻠﯿﻞ ذﻫﻦ اﻧﺴﺎن و از ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺸﻒ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺗﮑﻮﯾﻨﯽ و واﻗﻌﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﮐﻪ در ذﻫﻦ اﻧﺴﺎن ﺣﺎﮐﻢ اﺳﺖ، وضع را ایجاد اقتران و پیوستگی اکید بین تصور لفظ وتصور معنا دانسته اند به طوری که با شنیدن لفظ ذهن به معنا منتقل می شود. اما به نظر نگارنده، وضع ارتباط عرفی بین لفظ ومعناست به طوری که لفظ قالب و مبرزی برای معنا دانسته می شود و در صورتی که منشا این ارتباط، معتبر واحد باشد، وضع تعیینی نامیده می شود و اگر منشا آن کثرت استعمال باشد، وضع تعیّنی است.