بررسی دلالت حدیث حل بر جریان برائت در شبهات حکمیه تحریمیه از منظر آخوند (ره)

advanced divider

چکیده

برائت یکی از اصول عملیه پرکاربرد در فقه است؛ زیرا فقیه هنگام شک در وجوب یا حرمت چیزی، می‌تواند با استناد به اصل برائت، واجب یا حرام بودن آن شیء را در ظاهر نفی کند. اصولیان برای اثبات برائت شرعیه در شبهات تحریمیه به روایات مختلفی من جمله حدیث حل استدلال کرده اند؛ مرحوم آخوند به جهت مختلف بودن صیغ روایات، منحصرا دلالت برخی روایات، مثل روایت مسعده بن صدقه را پذیرفته است.

دلیل ایشان، عمومیت عبارت « کل شیء لک حلال» است؛ زیرا عمومیتش شامل شبهات حکمیه تحریمیه هم می شود؛ اما این کلام ایشان قابل مناقشه است؛ زیرا وجود لفظ «بعینه» و «بینّه» در روایت و مثال های ذیلش، دلیل اختصاص آن به شبهات موضوعیه است.

دسته دوم روایات مثل روایت عبدالله بن سلیمان نیز به دلیل عبارت «فیه حلال و حرام» که ظاهر در انقسام فعلی شبهات است، مختص شبهات موضوعیه است.