معرفی رشته فقه خانواده

باسمه تعالی
معرفی رشته فقه خانواده
 

الف. دروس پیشنیاز فقه خانواده

ردیفعنوان درستعداد واحد
۱مقدمه علم حقوق۲
۲فلسفه حقوق۲
۳نظام خانواده در اسلام۴
۴حقوق خانواده ج.ا. ایران۱۲
۵حقوق خانواده ج.ا. ایران۲۲
۶آئین دادرسی خانواده۱
۷حقوق عمومی و خانواده۲
۸روان‌شناسی خانواده۲
۹جامعه‌شناسی خانواده۲
۱۰حقوق تطبیقی خانواده۲
۱۱فمینیسم و خانواده۲
۱۲زن و خانواده در اسناد بین المللی۲
۱۳آیات الاحکام خانواده۴
جمع۲۹

 

ب: ابواب فقهی که مباحث اصلی آن، همراه با مسائل مستحدثه به صورت دروس خارج هر روزه به مدت چهار سال با روش اجتهادی تدریس می شود:

ردیفعنوان درس
۱

فقه العقود

از آنجا که اصل فقه خانواده نکاح است و نکاح یکی از مصادیق عقد است، این درس با هدف تقویت توان اجتهادی طلاب در فقه معاملات و نیز بررسی مسائل مرتبط با معاملات در فقه خانواده ارائه می گردد :

حق و تکلیف، جواز و لزوم عقد، معاطات، کیفیت و شرایط انعقاد عقود و شرایط متعاقدین، انحلال عقد

۲

کتاب النکاح

الف: مسائل مربوط به احکام و شرایط تشکیل خانواده

احکام و شرایط تشکیل خانواده: احکام الخطبه، ولایت، عقد و شرایط، مهریه موانع تشکیل خانواده. نسب (اقسام نسب، راه‌های اثبات نسب مشروع، اقرار به نسب و آثار آن، نفی نسب، نفی ولد،) مصاهره و لواحق، رضاع، کفر، عیوب، ارتباط نامشروع مانند زنا و نکاح محرّم

ب: آثار نکاح

مدیریت خانواده، نفقه و توارث احکام الاولاد ، اشتغال زوجه، قسم، حق حبس ، خروج از منزل، وظایف مالی خانواده، حجر، امور حسبیه، حقوق و تکالیف زن و شوهر، ایلاء نشوز و تمکین

۳

کتاب الطلاق

ناسازگاری، طلاق، فسخ و موجبات آن (مانند وجود عیوبی مشخص در زن و مرد)، تدلیس، بذل مدت انحلال قهری: رضاع طاری، ارتداد، لعان، ظهار، خلع و…..

 

۴

ابواب فقه الاولاد:

نسب – رضاع- حضانت ، ولایت و قیمومیت اقسام ولایت بر صغار یا مراتب ولایت(ولایت اب، جد ابی، وصی، ضامن جریر، و حاکم شرع یا وکیل او، ولایت قهری

ابواب فقه النفقات:

در این قسمت وظایف شوهر و پدر در مورد نفقه زن و فرزند و شرایط و مستقطات آن مورد بحث قرار می گیرد.

 

۵

فقه روابط زن و مرد در بیرون خانواده

احکام نگاه زن به مرد و مرد به زن – احکام تماس زن با مرد- احکام پوشش زن و مرد و..

۶

قواعد فقهی (اصول و قواعد حاکم بر خانواده)

قواعدعامه: – المومنون عند شروطهم – لاضرر . – عسر و حرج – ولایت حاکم بر ممتنع، – غرور، – الزام،

اصول حاکم بر شکل‌گیری خانواده: – اصول آزادی ، – مساوات – وحدت،

اصول حاکم بر مدیریت و اقتصاد خانواده: – اصل قوامیت (ریاست مرد). – معروف. – مودت و رحمت. – شفقت. استقلال اموال زوجین ، – لا ربا بین الولد و الوالد

اصول حاکم بر حقوق خانواده : – عدالت. – تقدم اخلاق بر حقوق و – خصوصی بودن حقوق خانواده، – رضاع، فراش، – رجوع،

ج: مسائل مستحدثه خانواده که به صورت پژوهشی و یا سمیناری در دورۀ عالی پژوهشی به مدت دو سال تحت نظر اساتید برجسته و صاحب نظر ارائه می گردد.

 

از قبیل:

عده زنان نابارور، تغییر جنسیت، بانک شیر، پیشگیری،

سقط جنین، تلقیح مصنوعی، برداشتن رحم ،

رحم اجاره­ای، اهدای جنین، سلولهای بنیادی،

شبیه سازی و …

 

این مباحث به صورت کاملاً پژوهشی و موضوع‌محور ارائه می‌شود؛ یعنی به جای طرح مباحث به ترتیب مطرح‌شده در کتب فقهی، محورِ دروس و پژوهش‌ها، موضوعات کلیدی و مورد ابتلائی خواهد بود که از سوی گروه تخصصی اعلام شده است. طلاب و فضلای دوره، نخست با هدایت اساتید مبرّز، کار پژوهشی عالمانه را روی این موضوعات انجام می‌دهند و پس از آن، به بررسی و نقد آن در جلسات مشترک گروه پرداخته می‌شود. پژوهش‌ انجام‌شده باید به گونه‌ای باشد که بتواند در نهایت به عنوان مقاله پژوهشی و یا منبع درسی، مورد استناد و استفاده قرار گیرد.